Correctionele rechtbank

De Correctionele Rechtbank is een strafgerecht, onderdeel van de Rechtbank van Eerste Aanleg.

De Correctionele Rechtbank behandelt voornamelijk wanbedrijven en in mindere mate gecorrectionaliseerde, verlichte, misdaden door het aannemen van verzachtende omstandigheden.

Alvorens evenwel een zaak voor de Correctionele Rechtbank komt gaat daar steeds een geheim vooronderzoek aan te pas.

Er zijn 3 delen:

  1. Opsporingsonderzoek
  2. Gerechtelijk onderzoek
  3. Correctionele procedure

Ben je gedagvaard of verdachte? Klik hier voor gratis bijstand van een advocaat

1. Opsporingsonderzoek

Wat is een opsporingsonderzoek?

Het Openbaar Ministerie, leidinggevend aan de gerechtelijk politie, voert een onderzoek m.b.t. een bepaald misdrijf.

Het vooronderzoek heeft als doel de waarheidsvinding.

Meestal (spijtig genoeg) betekent dit dat naar bewijzen wordt gezocht van het vermeende misdrijf.

Tijdens het opsporingsonderzoek kan het Openbaar Ministerie een hoop onderzoeksmethoden gebruiken om het strafdossier op te bouwen. Klik hier om een kopie te bestellen van jouw strafdossier.

Het opsporingsonderzoek is geheim.

Wat gebeurt op het einde van het opsporingsonderzoek?

Als in het strafdossier voldoende bewijzen zijn verzameld, wordt het onderzoek afgesloten.

Het Openbaar Ministerie kan vervolgens:

  • Klasseren zonder gevolg, het sepot. Seponering betekent in de praktijk dat het dossier in een archiefkast beland en geen aanleiding geeft tot een strafproces. De redenen van seponering zijn divers.Meestal wordt geseponeerd wegens gebrek aan bewijs.
  • Bemiddeling in strafzaken. Dader en slachtoffer worden samengezet, onder bemiddeling van het OM,  met de bedoeling het conflict tussen beiden op te lossen. Er wordt een manier van vergoeding van het slachtoffer gezocht. Als een akkoord tussen dader en slachtoffer wordt bereikt en deze laatste wordt vergoed voor zijn schade, wordt het strafdossier finaal afgesloten en vervalt de strafvordering. Dit betekent concreet dat het OM niet meer kan dagvaarden voor de strafrechtbank. Bemiddeling in strafzaken wordt vaak gebruikt voor gewelddelicten, vechtpartijen.
  • Minnelijke schikking. Het openbaar Ministerie doet aan de verdachte een voorstel tot betaling van een som geld, waarna het strafdossier wordt gesloten en de strafvordering komt te vervallen. Het OM kan dan niet langer dagvaarden voor het strafgerecht.
  • DagvaardingHet OM meent voldoende bewijzen van één of meerdere misdrijven te hebben en beslist om te vervolgen. In de dagvaarding voert het O.M. formeel haar ten lastelegging(en) aan en vraagt zij de veroordeling van de beklaagde. Er wordt vervolgens een proces gevoerd voor de strafrechtbank.
  • Een onderzoeksrechter wordt gevorderd. Het onderzoek krijgt een nieuwe wending en wordt overgedragen aan een onderzoeksrechter. Immers, bepaalde onderzoeksdaden zoals bijvoorbeeld huiszoekingen en telefoontap kunnen niet door het O.M. worden uitgevoerd, zodat een onderzoeksrechter dient te worden ingezet. Op dat moment is er sprake van een gerechtelijk onderzoek.

Wat is de rol van de advocaat in het opsporingsonderzoek?

Hoewel het opsporingsonderzoek geheim is, heeft de advocaat van het slachtoffer of de dader een rol te spelen.

De advocaat kan bepaalde onderzoeksdaden vragen aan het Openbaar Ministerie om reeds enigszins richting te proberen geven aan het onderzoek. Ook kan de advocaat vragen dat het geheim van het onderzoek voor hem wordt opgeheven en dat hem toelating wordt verleend het strafdossier in te kijken.

De bijstand van de advocaat komt evident evenwel pas in volle glorie, op het moment dat een procedure voor het strafgerecht wordt opgestart. 

Heb je een advocaat nodig? Klik hier voor gratis bijstand bij een strafzaak.

2. Gerechtelijk onderzoek

Wat is een gerechtelijk onderzoek?

Naast het opsporingsonderzoek, waar het Openbaar Ministerie de leiding in heeft, bestaat het gerechtelijk onderzoek waarin de onderzoeksrechter leidt.

Een gerechtelijk onderzoek wordt bijna uitsluitend opgestart op vordering van het O.M., de zogeheten ‘groene vordering’.

In de praktijk wordt de onderzoeksrechter voornamelijk ingezet om onderzoeken te leiden naar zware misdrijven, waarbij het O.M. vraagt om de verdachte aan te houden.

De onderzoeksrechter heeft in het kader van het gerechtelijk onderzoek de wettelijke verplichting tot waarheidsvinding. Er dienen zowel belastende als ontlastende bewijzen te worden verzameld.

In het gerechtelijk onderzoek kan de onderzoeksrechter dezelfde opsporingsmethoden gebruiken als het O.M. in het kader van een opsporingsonderzoek. Daarnaast kan de onderzoeksrechter een aantal speciaal voor zijn ambt voorbehouden methodes (bv huiszoekingen, telefoontaps,…) gebruiken.

Wat gebeurt op het einde van het gerechtelijk onderzoek?

De onderzoeksrechter sluit het gerechtelijk onderzoek af en communiceert dit aan het Openbaar Ministerie.

Vervolgens wordt de raadkamer ingeschakeld, een rechtbank met een onafhankelijke onpartijdige rechter.

De raadkamer zal moeten oordelen op basis van het dossier en op basis van wat het Openbaar Ministerie vordert, of de zaak naar de Strafrechtbank wordt doorwezen of niet.

De raadkamer kan het volgende beslissen:

  • de zaak doorverwijzen naar het strafgerecht, voldoende bezwarende elementen
  • vaststellen dat er bijkomend onderzoek nodig is, waarna het gerechtelijke onderzoek verder wordt gevoerd
  • niet doorverwijzen, onvoldoende bezwarende elementen
  • de verdachte laten interneren
  • opschorting van de uitspraak verlenen ‘de zaak bevriezen’, waarbij als de verdacht zich X-aantal jaren onthoudt van nieuwe criminele feiten te plegen, de zaak wordt afgesloten

Wat is de rol van de advocaat in het gerechtelijk onderzoek?

Hoewel het gerechtelijk onderzoek geheim is, is de rol van de advocaat in het vooronderzoek niet onbelangrijk.

Meer dan in een opsporingsonderzoek, zal de advocaat richting kunnen geven aan het gerechtelijk onderzoek.

De advocaat kan:

  • bijkomende onderzoeksdaden vragen
  • inzage in het dossier vragen
  • pleiten voor de raadkamer die moet oordelen voor over doorverwijzen naar de strafrechter

In het geval de verdachte aangehouden is, is de betrokkenheid van de advocaat in het gerechtelijk onderzoek zelfs nog groter. Zo is voorzien in de voorlopige hechteniswet dat de advocaat periodiek inzage krijgt in het strafdossier voor zijn aangehouden cliënt voor de raadkamer dient te verschijnen.

Indien u een advocaat nodig heeft in een gerechtelijk onderzoek helpen we u graag verder.

3. De Correctionele Rechtbank

Na opsporings- of gerechtelijk onderzoek komt, als er voldoende bewijzen zijn gevonden, het onderzoek ten gronde.

De Correctionele Rechtbank dient op vordering van het Openbaar Ministerie en op basis van het strafdossier de oordelen over schuld of onschuld aan een of meerdere misdrijven.

Het strafdossier is nu vrij toegankelijk voor alle partijen.

Wat is de rol van de advocaat bij de correctionele rechtbank?

De rol van de advocaat varieert. Ofwel treed hij op voor de beklaagde ofwel voor het slachtoffer, de burgerlijke partij.

De advocaat is voor de beklaagde de verpersoonlijking van het recht op verdediging.

Op basis van het strafdossier zal de advocaat een aanpak van het dossier voorbereiden en uiteindelijk een pleidooi ontwikkelen.

Strafprocedures verlopen in principe mondeling zodat de advocaat zijn argumentatie mondeling zal moeten brengen voor de Rechtbank.

Sinds begin 2016 is voorzien dat evenwel schriftelijke kan worden geconcludeerd zoals in burgerlijke zaken.

Als de advocaat optreed voor het slachtoffer zal hij de burgerlijke partijstelling verzekeren en dus enkel op burgerlijk gebied een schadevergoeding proberen bekomen.

Het slachtoffer en diens advocaat hebben geen uitstaan met de strafvordering van het Openbaar Ministerie. Zodat zij zich daarover niet mogen uitlaten.

In realiteit, daar de schade van het slachtoffer vaak voorkomt uit het misdrijf, zal de advocaat van het slachtoffer vaan zij aan zij met het O.M. van leer trekken tegen de beklaagde.

Welke straffen worden door een Correctionele Rechtbank uitgesproken?

De Correctionele Rechtbank beschikt over een breed arsenaal van bestraffingen.

Net zoals voor de Politierechtbank is de rol van de advocaat niet gering. Vaak zal de advocaat op basis van het strafdossier de Rechtbank zal proberen sturen naar een bepaalde bepaalde manier van bestraffing.

Concreet kan de Rechtbank ‘klassieke’ straffen opleggen zoals een gevangenisstraf en/of een geldboete.

Vaak worden deze klassieke straffen bekleed met de gunst van het uitstel, als de beklaagde nog geen (zwaar) crimineel verleden heeft.

Verder wordt frequent gekozen voor alternatieve straffen zoals bv een werkstraf.

Werkstraffen kaderen in de moderne strafrechtgedachte dat bestraffing moet gericht zijn op bescherming van de maatschappij, doch eveneens op resocialisering.

In de voorbije jaren zijn nog een aantal extra soorten straffen ontwikkeld zoals probatie als autonome straf en elektronisch toezicht.

Deze ‘nieuwe’ straffen hebben nog niet helemaal doorgang gevonden in de praktijk.

Naast het uitspreken van een straf, heeft de rechtbank bij wijze van ultieme gunst de mogelijkheid om haar uitspraak op te schorten. In zulk geval verklaart de rechtbank de feiten bewezen, maar spreekt zijn geen straf uit.

In het geval de beklaagde, schuldig bevonden, een nieuwe misdrijf begaat van een zekere ernst, zal de rechtbank zich alsnog uitspreken over de bestraffing.

Sinds 2016 is een ‘guilty plea’ systeem ingevoerd in België, zodat nu ook op initiatief van het Openbaar Ministerie een akkoord kan worden gesloten over de bestraffing.
 
Heb je vragen of wil je bijstand van advocaat? Klik hier voor gratis bijstand van een advocaat in strafzaken

Subthema's